Beşiktaş và tiếng gầm đầu tiên ở EuroLeague: Khi Dusan Alimpijevic biến khán đài thành một phần của chiến thuật

Akatlar, và những chiếc ghế gấp lại

Đêm cuối của một mùa EuroCup, khi tiếng còi kết thúc vang lên, thứ còn lại ở Akatlar không phải bảng điểm. Những chiếc ghế gấp được gập lại thành từng dãy, người lau sàn đẩy cây lau qua khu vực giữa sân, và trên hàng ghế đầu tiên, một người đàn ông mặc áo khoác của ban huấn luyện vẫn đứng nguyên ở vị trí ông thường đứng suốt bốn mươi phút trước đó. Ông nhìn lên khán đài đang trống dần, nhìn những khoảng trống mọc ra giữa các cụm cổ động viên như những vết nứt trên một bức tường đá, rồi quay vào phòng họp báo.

Khoảng vài tuần sau, Dusan Alimpijevic nói một câu mà tôi đã ghi lại và đọc lại nhiều lần: đội bóng cần được ủng hộ hơn bao giờ hết, cần một bầu không khí lớn để cho EuroLeague thấy Beşiktaş là gì. Câu đó nghe như một lời kêu gọi của một huấn luyện viên trước mùa giải mới. Nhưng nếu đặt nó vào đúng chỗ trong lịch sử của một câu lạc bộ vừa bước lên tầng cao nhất của bóng rổ châu Âu, nó là một tuyên bố về chiến thuật, về ngân sách, về tâm lý và về giới hạn của chính nó.

Tôi đã xem rất nhiều trận bóng rổ trong đời, và tôi đã xem còn nhiều trận thể thao điện tử hơn thế. Bài này là một bài tin thể thao. Nhưng nó sẽ được viết bởi một người đã học cách đọc bóng rổ qua bản vá, học cách đọc bản vá qua bóng rổ, và luôn có thói quen xấu là đi tìm những khoảng trống — khoảng trống giữa hai hàng ghế, khoảng trống giữa hai câu trả lời phỏng vấn, khoảng trống giữa một lời kêu gọi và một sơ đồ chiến thuật.

Một đội bóng mới vào cửa, một huấn luyện viên đứng ở cửa

Beşiktaş chuẩn bị bước vào mùa EuroLeague đầu tiên trong lịch sử của đội bóng rổ này. Đó là dữ kiện trung tâm của mọi thứ trong bài viết. Không có một cầu thủ nào được gọi tên trong tuyên bố của huấn luyện viên. Không có chỉ số ném, không có phòng ngự, không có tốc độ thi đấu, không có thông tin chấn thương, không có cấu trúc hợp đồng, không có con số lương. Chỉ có một câu lạc bộ, một huấn luyện viên, một thành phố, một nhà thi đấu cũ và một nhà thi đấu mới chưa ai nhìn thấy bên trong trong một đêm EuroLeague.

Trong bóng rổ, chuyện một câu lạc bộ lần đầu bước vào EuroLeague là chuyện của một tổ chức đi từ giải hạng hai của châu Âu lên hạng nhất. EuroCup là nơi những đội tốt nhưng chưa đủ tầm, hoặc đủ tầm nhưng chưa có suất, hoặc đủ cả hai nhưng chọn con đường khác, thi đấu. EuroLeague là nơi mà mỗi chuyến đi sân khách có thể là một chuyến bay dài, mỗi tuần có thể có hai trận, và mỗi đối thủ đều có ít nhất một cầu thủ từng chơi ở cấp độ đội tuyển quốc gia.

Alimpijevic không giấu điều đó. Ông nói mùa giải này sẽ rất khó khăn. Ông nói đội bóng của ông có thể được coi là những người mới. Ông nói mọi thứ đều lớn hơn, và yêu cầu của bóng rổ ở cấp độ này cũng lớn hơn. Đây là một cách nói hiếm gặp ở bóng rổ chuyên nghiệp, nơi mà phần lớn huấn luyện viên trước mùa giải đều nói về mục tiêu, về sự tiến bộ, về việc đội bóng đã sẵn sàng.

Người ta có thể đọc chuỗi tuyên bố đó như một sự thận trọng. Tôi đọc nó như một bản mô tả chính xác về cấu trúc của cuộc chơi.

Trong một mùa giải vòng tròn hai lượt ở châu Âu, sự khác biệt giữa một đội hạng 15 và một đội hạng 5 nằm ở ba thứ: chất lượng nửa sân, độ sâu của đội hình, và khả năng điều chỉnh giữa hai trận trong cùng một tuần. Cả ba thứ đó đều là thứ mua bằng tiền, rèn bằng thời gian, và không thể tạo ra bằng một đêm khán đài đông.

Nhưng khán đài đông vẫn là thứ duy nhất mà một đội mới có thể tạo ra ngay lập tức.

Bản vá lớn nhất: EuroCup và EuroLeague là hai meta khác nhau

Khi một đội bóng đi từ EuroCup lên EuroLeague, điều thay đổi lớn nhất không nằm ở chính đội đó. Nó nằm ở những gì đội đó phải đối mặt. Ở EuroCup, một đội mạnh có thể sống bằng việc kiểm soát bóng, bằng một cầu thủ ghi điểm chủ lực, bằng việc thắng bảy trong mười trận ở giai đoạn bảng. Ở EuroLeague, bảy trong mười trận không còn là thành tích tốt; nó là mức trung bình, và mức trung bình ở đây được quyết định bởi những chi tiết nhỏ hơn nhiều.

Những chi tiết nhỏ đó là gì? Một pha đổi người muộn nửa giây. Một lần phòng ngự pick-and-roll bị phá vỡ vì hậu vệ không kịp đi qua người chắn. Một đường chuyền vào góc bị đọc trước. Những thứ đó không xuất hiện trong bảng điểm, và chúng là lý do tại sao các đội mới lên hạng thường thắng ít hơn người ta nghĩ trong hai tháng đầu, rồi sau đó hoặc là bắt nhịp được, hoặc là sụp.

Vương triều sụp đổ không bằng tiếng sấm, mà bằng một pha trượt chân ở phút bù giờ cuối.

Tôi dùng câu đó rất nhiều khi viết về esports, và nó đúng y nguyên khi viết về bóng rổ. Những đội bị loại khỏi cuộc đua playoff châu Âu thường không bị loại bởi một thất bại nặng nề trước Real Madrid. Họ bị loại bởi chuỗi bốn trận sân nhà mà họ thắng được hai, và bởi hai trận sân khách mà họ thua cách biệt bảy điểm trong khi có thể thua cách biệt hai điểm nếu giữ được nhịp.

Beşiktaş bước vào một meta mà ở đó mọi đội đều biết cách ghi điểm. Sự khác biệt không còn là khả năng ghi điểm. Sự khác biệt là khả năng ngăn đối phương ghi điểm trong ba phút cuối hiệp bốn, khi mà cả hai đội đều đã mệt và tất cả các phương án tấn công đều đã bị đối phương ghi nhớ.

Một đội mới lên hạng có thể thắng những trận đó bằng hai con đường. Con đường thứ nhất là có một cầu thủ đẳng cấp EuroLeague, người có thể tự tạo ra một pha ghi điểm trong tình huống không có phương án. Con đường thứ hai là có một nhà thi đấu khiến cho việc giao tiếp của đối phương trở nên khó khăn, và khiến cho mỗi quả ném phạt của đối phương trở thành một sự kiện tâm lý.

Beşiktaş, trong tuyên bố của huấn luyện viên mình, đang nói về con đường thứ hai.

Đó là lý do tại sao tôi không đọc câu nói của Alimpijevic như một lời kêu gọi cảm xúc. Tôi đọc nó như một lựa chọn chiến lược: khi mà đội hình chưa được công bố và ngân sách chưa được biết, thứ duy nhất có thể được công bố và được biết chắc chắn là khán đài.

Cái được gọi là 'rookie' trong bóng rổ châu Âu

Trong tiếng Anh thể thao, từ đó bị dùng quá nhiều và bị dùng sai. Một đội bóng không phải là một cầu thủ mười chín tuổi. Một đội bóng không thể 'học hỏi' theo cách một con người học hỏi. Nhưng trong bóng rổ châu Âu, có một thứ thật sự tồn tại và thật sự khớp với từ đó: sự thiếu hụt kinh nghiệm đối phó với cấu trúc của giải đấu.

Đó là kinh nghiệm về lịch thi đấu. Đó là kinh nghiệm về chuyến đi. Đó là kinh nghiệm về việc biết rằng một trận thua cách biệt mười lăm điểm trên sân nhà không chỉ là một trận thua; nó là một tuần tiếp theo bị nén lại, và có thể là một thay đổi trong cách đối phương đánh giá mình.

Khi Alimpijevic nói đội bóng của ông có thể được coi là những người mới, ông đang nói với hai nhóm người nghe. Ông nói với người hâm mộ rằng đừng kỳ vọng vào một đội mạnh ở tháng Mười. Ông nói với đội bóng của mình rằng không có gì bất ngờ nếu tháng Mười một và tháng Mười hai khó khăn. Ông cũng nói với thị trường rằng hãy đánh giá đội bóng này trên một đường cong dài hơn một mùa giải.

Đây là thứ mà tôi gọi là 'quản lý kỳ vọng bằng cách nói thật'. Nó khác với việc hạ thấp mục tiêu để tránh trách nhiệm. Nó là việc đặt ra một mốc tham chiếu mà nếu đội bóng vượt qua, mọi thứ đều là phần thưởng thêm, và nếu đội bóng không vượt qua, không ai có thể nói rằng huấn luyện viên đã hứa sai.

Trong esport, chúng tôi gọi đó là 'đặt đường cơ sở'. Một đội mới lên giải đấu lớn thường có một huấn luyện viên nói trước truyền thông rằng mục tiêu là trụ hạng. Sau đó, khi đội đó vào được vòng loại trực tiếp, câu chuyện trở thành một câu chuyện cổ tích. Khi đội đó thua mười trận đầu, câu chuyện trở thành một dự báo chính xác.

Cả hai câu chuyện đều có ích cho đội bóng. Không có câu chuyện nào có ích cho người xem muốn biết sự thật về cấp độ của đội bóng đó.

Sân lớn hơn, tiếng vỗ tay loãng hơn

Đây là điểm tôi muốn dành nhiều chữ nhất, bởi vì nó là điểm mà rất nhiều bài viết về khán đài bỏ qua.

Một nhà thi đấu lớn hơn không tự động tạo ra một bầu không khí lớn hơn. Âm thanh là một hiện tượng vật lý. Cùng một nghìn người hét trong một nhà thi đấu ba nghìn chỗ sẽ tạo ra một áp lực âm thanh khác hoàn toàn so với cùng một nghìn người hét trong một nhà thi đấu mười lăm nghìn chỗ với mười bốn nghìn ghế trống.

Akatlar là một nhà thi đấu nhỏ. Chính vì nhỏ, nó dễ trở thành một cái lò. Khoảng cách giữa hàng ghế đầu tiên và đường biên ngắn đến mức mà một cổ động viên có thể nghe được tiếng một cầu thủ gọi chiến thuật. Trong một không gian như thế, khán đài không cần phải cố gắng để trở thành một phần của trận đấu. Nó tự động là một phần của trận đấu.

Khi đội bóng chuyển sang một nhà thi đấu lớn hơn để đáp ứng yêu cầu của EuroLeague, phương trình thay đổi. Người hâm mộ phải đi xa hơn, phải mua vé sớm hơn, phải ngồi xa hơn khỏi sân. Tiếng hát phải được tổ chức. Các nhóm cổ động phải được đặt đúng chỗ. Hệ thống âm thanh phải được cân chỉnh. Và quan trọng nhất, số lượng người phải đủ lớn để lấp đầy khoảng trống mà nhà thi đấu mới tạo ra.

Một mùa giải không sụp vì một trận thua lớn, mà vì một hàng ghế trống ở phút thứ ba mươi.

Đó là lý do tôi coi lời kêu gọi của Alimpijevic là một lời kêu gọi có tính toán. Ông biết rằng đội bóng của ông đang đổi một lợi thế vật lý lấy một lợi thế về quy mô. Đổi một nhà thi đấu chật và ồn lấy một nhà thi đấu rộng và có thể vang. Nếu khán đài được lấp đầy, đội bóng có một lợi thế lớn hơn. Nếu khán đài không được lấp đầy, đội bóng mất đi thứ duy nhất mà nó đã có.

Trong bóng rổ, sân nhà có giá trị. Nó không phải là một giá trị thần bí. Nó là sự kết hợp của ba thứ: đối phương phải di chuyển, đối phương phải chịu tiếng ồn, và đội chủ nhà được hưởng những quyết định nhỏ của trọng tài trong những tình huống tranh chấp. Ba thứ đó cộng lại thường tạo ra một khoảng chênh lệch đủ để thay đổi kết quả của hai đến bốn trận trong một mùa giải vòng tròn dài.

Với một đội mới lên hạng, hai đến bốn trận có thể là khoảng cách giữa việc chơi play-in và việc kết thúc mùa giải ở nửa dưới bảng xếp hạng.

'Chỉ có một Beşiktaş' đọc như một câu lệnh macro

Câu đó nghe như một khẩu hiệu. Nhưng nếu đọc nó cạnh câu 'hãy đứng sau câu lạc bộ và những cầu thủ này trong cả thời điểm tốt và thời điểm xấu', nó trở thành một hướng dẫn vận hành.

Trong thể thao, khi một huấn luyện viên phải nói rằng chỉ có một đội bóng, thường là vì có những người đang cố gắng tạo ra hai. Không phải theo nghĩa một đội bóng thứ hai trên sân, mà theo nghĩa hai cách đọc về cùng một mùa giải: cách đọc của những người tin vào dự án và cách đọc của những người muốn kết quả ngay lập tức.

Sự chia rẽ đó không phải là chuyện riêng của Beşiktaş. Nó là chuyện của mọi câu lạc bộ lớn ở Istanbul, ở Belgrade, ở Athens, ở Madrid. Khi một đội bóng có một lượng người hâm mộ đủ lớn để lấp đầy một nhà thi đấu, nó cũng có một lượng ý kiến đủ lớn để lấp đầy một cuộc tranh cãi.

Đế chế không tan trong tiếng pháo, mà tan trong một lần huấn luyện viên phải nói to hơn khán đài của chính mình.

Huấn luyện viên người Serbia này đang làm một việc mà tôi thấy nhiều huấn luyện viên giỏi làm nhưng ít người nói ra: ông đang đặt cược uy tín cá nhân của mình vào một thứ mà ông không kiểm soát được. Ông không thể kiểm soát kết quả. Ông không thể kiểm soát chấn thương. Ông có thể kiểm soát cách ông nói chuyện với khán đài.

Đó là một canh bạc có tính toán, bởi vì nếu khán đài không đến, nó sẽ là một thất bại của chính ông trước công chúng, chứ không phải của các cầu thủ. Và nếu khán đài đến, ông có thêm một biến số trong trận đấu mà đối thủ không có.

Sáu cái tên và một tấm bản đồ

Alimpijevic liệt kê những đối thủ lớn sẽ đến Istanbul trong mùa giải: Real Madrid, Barcelona, Panathinaikos, Olympiakos, Partizan và Crvena Zvezda. Sáu cái tên, và trong sáu cái tên đó có ba câu chuyện khác nhau.

Nhóm thứ nhất là hai câu lạc bộ Tây Ban Nha. Real Madrid và Barcelona là những tổ chức có ngân sách ở tầng cao nhất của châu Âu, có hệ thống đào tạo trẻ mà cả châu lục phải học theo, và có một tiêu chuẩn nội bộ mà việc không vào được vòng loại trực tiếp bị coi là một mùa giải thất bại. Đối với Beşiktaş, đây là thước đo về khoảng cách ngân sách.

Nhóm thứ hai là hai câu lạc bộ Hy Lạp. Panathinaikos và Olympiakos là những đội có truyền thống khán đài thuộc hàng khắc nghiệt nhất châu Âu. Đối với Beşiktaş, đây là thước đo về văn hóa khán đài: một đội bóng Thổ Nhĩ Kỳ muốn chứng minh rằng bầu không khí của mình ngang tầm với những gì người ta biết ở Athens.

Nhóm thứ ba là hai câu lạc bộ Serbia. Partizan và Crvena Zvezda là những đội có mối quan hệ đặc biệt với huấn luyện viên người Serbia này, và là những đội mà bản sắc khán đài được xây dựng trên một lịch sử xã hội phức tạp hơn nhiều so với một trận bóng rổ. Đối với Beşiktaş, đây là thước đo về cảm xúc.

Việc liệt kê đúng sáu cái tên này, theo cách này, không phải là vô tình. Những cái tên đó là những cái tên bán vé. Một người hâm mộ trung bình ở Istanbul có thể không biết Beşiktaş sẽ đấu với ai vào một ngày thứ Ba của tháng Một. Nhưng anh ta biết rằng Real Madrid sẽ đến. Anh ta biết rằng Partizan sẽ đến, và anh ta biết rằng đêm đó khán đài sẽ khác.

Trong ngành công nghiệp này, lịch thi đấu là một sản phẩm. Và một huấn luyện viên đang nói với khán giả của mình rằng sản phẩm đang tốt hơn, hãy đến và xem.

Không có cầu thủ nào được gọi tên

Đây là chi tiết kỹ thuật quan trọng nhất của toàn bộ tuyên bố, và là chi tiết mà hầu hết các bài viết dạng này bỏ qua.

Một huấn luyện viên nói 'hãy đứng sau câu lạc bộ và những cầu thủ này'. Ông ấy không nói tên ai. Trong bóng rổ, một huấn luyện viên chuẩn bị cho một mùa giải EuroLeague thường có ít nhất một cái tên để nói: một ngôi sao vừa ký, một tay ném đã được chứng minh, một cầu thủ trẻ được kỳ vọng. Việc không có tên nào xuất hiện có thể có ba cách giải thích.

Cách thứ nhất: đây là một cách nói có chủ đích. Bóng rổ châu Âu có một truyền thống tập thể mạnh, và việc nhấn mạnh vào câu lạc bộ thay vì cá nhân là một cách để tránh việc người hâm mộ biến một cầu thủ thành một vật tế thần hoặc một vị cứu tinh trước khi mùa giải bắt đầu.

Cách thứ hai: đội h́ình chưa được chốt vào thời điểm phát biểu. Đây là cách giải thích có xác suất cao, bởi vì các đội bóng châu Âu thường hoàn tất đội hình rất gần ngày khai mạc, và một huấn luyện viên không thể nói về những người chưa ký.

Cách thứ ba: đội hình không có một ngôi sao nào ở đẳng cấp EuroLeague, và cách duy nhất để nói về nó một cách trung thực là nói về nó như một tập thể.

Tôi không có đủ dữ kiện để chọn giữa ba cách đó. Điều tôi có thể nói là: với tư cách người theo dõi, tôi sẽ xem ngày công bố đội hình như ngày công bố bản chất của lời kêu gọi này.

Một điều nữa mà tôi học được sau nhiều năm theo dõi các giải đấu chuyển nhượng: khi một huấn luyện viên nói về khán đài nhiều hơn nói về sơ đồ, thường là vì sơ đồ đang chưa xong, còn khán đài thì luôn có sẵn.

Tôi cũng cảnh giác với chính mình ở chỗ này. Tôi có một thói quen nghề nghiệp là đi tìm những câu chuyện về kẻ yếu, về đội mới, về người về đích cuối cùng. Thói quen đó tốt cho việc kể chuyện và xấu cho việc đánh giá. Nếu tôi đọc lời kêu gọi của Alimpijevic chỉ như một tuyên ngôn của kẻ bị đánh giá thấp, tôi đã bỏ qua một khả năng khác: rằng một đội bóng lớn ở Istanbul có đủ nguồn lực để làm nhiều hơn những gì một tuyên bố trước truyền thông cho thấy.

Những gì tiếng ồn không làm được

Đây là phần phản biện, và tôi muốn viết nó một cách thẳng thắn nhất có thể.

Trong thể thao, có một loại bài viết rất dễ viết: bài viết biến một bầu không khí thành một vũ khí chiến thuật. Người ta sẽ viết rằng 'khán đài sẽ là cầu thủ thứ sáu', rằng 'không đội nào muốn đến đây', rằng 'bầu không khí sẽ tạo ra năm điểm mỗi trận'. Những câu đó nghe hay và hầu như không thể kiểm chứng.

Thực tế khắt khe hơn. Tiếng ồn không làm được ba việc sau.

Thứ nhất, tiếng ồn không tạo ra một cầu thủ có thể ghi điểm trong tình huống cuối trận. Nếu đội bóng không có người giải quyết, khán đài chỉ làm chậm sự sụp đổ, không ngăn được nó. Ở hiệp bốn của một trận đấu EuroLeague, khi mà các phương án tấn công đã bị đọc, tiếng ồn không tạo ra một pha tạo khoảng trống.

Thứ hai, tiếng ồn không sửa được những vấn đề phòng ngự mang tính hệ thống. Nếu một đội bóng không có cấu trúc phòng ngự đủ tốt để chống lại pick-and-roll ở cấp độ EuroLeague, việc phải chơi những trận sân nhà với áp lực thắng có thể làm cho các lỗi đó rõ hơn, chứ không che đi chúng.

Thứ ba, và quan trọng nhất, tiếng ồn không kéo dài được. Nó không di chuyển được. Nó không có mặt trong những chuyến đi sân khách ở Madrid, ở Athens, ở Belgrade. Một đội bóng chỉ có sân nhà đẹp thường kết thúc mùa giải với một thành tích sân nhà tốt và một thành tích sân khách đủ tệ để không đi được đến đâu.

Trong esports, chúng tôi có một khái niệm tương tự: một đội chỉ giỏi trong một meta và bị tiêu diệt khi meta đổi. Một đội chỉ giỏi ở nhà và bị tiêu diệt khi phải chơi ba trận trên sân trung lập.

Vậy thì tại sao tôi vẫn coi lời kêu gọi này là quan trọng?

Bởi vì nó là thứ duy nhất một đội mới lên hạng có thể làm ngay lập tức, và bởi vì trong bóng rổ, một lợi thế có giới hạn vẫn là một lợi thế. Một đội mà không có lợi thế nào sẽ không đi được vài trận. Một đội có một lợi thế lớn ở nhà, cộng với một lịch thi đấu thuận lợi, có thể tích lũy đủ số trận thắng để tự tin vào tháng Giêng.

Cái bẫy tô hồng thất bại, và lý do tôi cảnh giác với chính mình

Tôi viết về những kẻ thua cuộc từ khi tôi còn viết blog ở tuổi mười sáu. Tôi có một niềm tin cố định rằng thất bại nói nhiều hơn chiến thắng, rằng hình ảnh một người ngồi lại sau khi mọi người đã rời đi là hình ảnh trung thực nhất của thể thao. Niềm tin đó đã giúp tôi viết được nhiều bài mà tôi vẫn còn tự hào. Niềm tin đó cũng là một cái bẫy.

Cái bẫy là: khi tôi yêu một đội bóng đang gặp khó khăn, tôi có khuynh hướng biến sự khó khăn thành một phẩm chất. Tôi biến một đội hình mỏng thành một câu chuyện về niềm tin. Tôi biến một thất bại thành một chương của một thiên sử thi. Tôi biến một hàng ghế trống thành một biểu tượng của sự cô đơn trong thể thao hiện đại.

Với Beşiktaş, tôi phải kiểm tra lại từng câu mình viết. Nếu Beşiktaş thua mười trong mười lăm trận đầu tiên, đó có thể là một bi kịch. Nhưng nó cũng có thể chỉ là một đội bóng chơi chưa đủ tốt ở cấp độ EuroLeague. Và nếu tôi không thể phân biệt hai điều đó, tôi đang làm nghề bình luận cảm xúc, không phải nghề phân tích thể thao.

Tôi đã viết một bài về đội thua trong một trận chung kết, và tôi nhớ rằng trong bài đó tôi đã dùng rất nhiều từ đẹp để miêu tả một đội bóng chỉ đơn giản là đã chơi tệ hơn trong hiệp bốn. Người đọc thích nó. Tôi không chắc nó đúng.

Từ đó, tôi có một quy tắc: mỗi khi viết một đoạn bênh vực một kẻ thua, tôi phải viết thêm một đoạn chỉ ra chỗ mà kẻ đó đã thua bằng chính lỗi của mình. Sự đồng cảm không được phép trở thành sự tô hồng.

Với Alimpijevic và Beşiktaş, tôi giữ quy tắc đó. Tôi có thể viết rằng lời kêu gọi của ông là một chiến lược hợp lý. Tôi cũng phải viết rằng nếu cuối mùa giải, đội bóng này kết thúc ở nửa dưới bảng xếp hạng, một phần trách nhiệm sẽ nằm ở việc xây dựng đội hình, không nằm ở khán đài.

Istanbul như một tài sản của giải đấu

Có một chiều kích khác mà người hâm mộ thường không nhìn thấy. EuroLeague, xét đến cùng, là một tổ chức kinh doanh một sản phẩm truyền hình và một sản phẩm khán đài. Những thành phố lớn có ý nghĩa với sản phẩm đó.

Istanbul là một thành phố như thế. Đây là một trong những đô thị lớn nhất châu Âu, là nơi mà bóng rổ có một truyền thống lâu dài với nhiều câu lạc bộ, và là một thị trường truyền hình với số lượng dân số đủ lớn để thay đổi giá trị của một gói bản quyền.

Việc một câu lạc bộ như Beşiktaş có mặt trong giải đấu tạo ra một cơ hội cho cả hai phía. Với câu lạc bộ, đó là một nền tảng để tiếp cận những nhà tài trợ mà trước đây họ không tiếp cận được. Với giải đấu, đó là một thị trường thêm vào bản đồ, một câu lạc bộ có lượng cổ động viên có thể lấp đầy một nhà thi đấu lớn, và một đêm đấu mà các đối thủ sẽ muốn phát sóng.

Tôi nghĩ đây là một phần lý do mà lời kêu gọi gọi khán đài của Alimpijevic có một ý nghĩa nằm ngoài phạm vi bốn mươi phút của một trận bóng rổ. Một nhà thi đấu đầy trong những đêm EuroLeague không chỉ là một lợi thế thi đấu. Nó là một dữ kiện kinh doanh. Nó là một thứ được ghi lại trong những báo cáo về lượng khán giả, và được dùng để thuyết phục các nhà tài trợ cho mùa giải tiếp theo.

Đối với một đội bóng mới lên hạng, việc chứng minh được mình có một thị trường là một phần của việc chứng minh mình xứng đáng có một suất ở lại.

Ngân sách, lịch thi đấu và cái giá của việc bay nhiều hơn

Một mùa giải EuroLeague làm tăng chi phí của một câu lạc bộ theo nhiều cách không được nói đến trong những bài báo trước mùa giải.

Đầu tiên là chi phí di chuyển. Một đội bóng châu Âu phải đi máy bay trong phần lớn các chuyến sân khách, và với một quốc gia ở rìa phía đông của bản đồ bóng rổ châu Âu, mỗi chuyến đi có thể dài hơn những gì một đội ở Tây Ban Nha hoặc Pháp phải trải qua.

Thứ hai là chi phí đội hình. Để đối phó với một lịch thi đấu dày hơn, một đội bóng cần nhiều cầu thủ có khả năng chơi ở cấp độ cao hơn. Điều đó có nghĩa là nhiều hợp đồng hơn, nhiều chi phí y tế hơn, nhiều chỗ trong danh sách hơn.

Thứ ba là chi phí nhà thi đấu. Việc chơi ở một nhà thi đấu đáp ứng yêu cầu của EuroLeague thường đi kèm với việc thuê hoặc vận hành một địa điểm lớn hơn, và với một địa điểm lớn hơn, chi phí vận hành mỗi đêm đấu tăng lên.

Thứ tư, và ít được nói nhất, là chi phí cạnh tranh trên thị trường chuyển nhượng. Một đội bóng mới lên EuroLeague thường phải trả giá cao hơn cho những cầu thủ đã có kinh nghiệm ở cấp độ này, bởi vì những cầu thủ đó có nhiều lựa chọn hơn.

Không có dữ liệu nào về ngân sách của Beşiktaş trong tài liệu tôi có. Tôi không thể nói đội bóng này có đủ tiền hay không. Nhưng tôi có thể nói rằng trong lịch sử của bóng rổ châu Âu, các đội mới lên hạng sống sót qua giai đoạn thích nghi thường có hai đặc điểm chung: một huấn luyện viên ở lại đủ lâu, và một nhà thi đấu được lấp đầy đủ nhanh.

Đặc điểm thứ hai là đặc điểm mà Alimpijevic đang cố gắng tạo ra trước khi mùa giải bắt đầu.

Kinh nghiệm theo dõi của tôi: từ một trận chung kết ở Seoul tới một nhà thi đấu ở Istanbul

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi trong gần một thập kỷ qua, tôi nhận ra rằng những khoảnh khắc khiến tôi phải viết lại thường không phải là những khoảnh khắc của chiến thắng.

Năm tôi mười sáu tuổi, tôi xem một trận chung kết của một giải đấu mà tôi không hiểu gì. Đội được coi là bất khả chiến bại thua ba trận liên tiếp, và người ta chụp được hình ảnh người chơi nổi tiếng nhất của họ ngồi lại một mình sau khi mọi người đã rời khỏi sân khấu. Tôi đã viết hai nghìn chữ về đêm đó và gọi nó là một cuộc soán ngôi. Tôi không hiểu gì về trò chơi đó, nhưng tôi hiểu rằng một vương triều có thể kết thúc trong một giây lơ đãng.

Nhiều năm sau, tôi xem một giải đấu bóng đá lớn và bắt đầu dịch nó sang ngôn ngữ của một trò chơi điện tử. Một sơ đồ chiến thuật trở thành một bản cập nhật. Một hàng phòng ngự trở thành một tướng chống chịu. Một tiền đạo trẻ trở thành sát thương bùng nổ. Tôi được mời viết thường xuyên sau bài đó, và tôi nhận ra rằng người trẻ tuổi đọc thể thao bằng ngôn ngữ của trò chơi mà họ chơi.

Rồi đến một mùa hè mà mọi giải đấu thể thao truyền thống bị hoãn lại, còn các giải điện tử vẫn tiếp tục. Tôi viết một loạt bài về các tuyển thủ thi đấu trước những khán đài trống. Tôi phỏng vấn một người đi rừng nổi tiếng về thói quen nhìn bản đồ khi không có tiếng hò reo, và anh ta nói với tôi rằng anh ta nhớ cảm giác run tay khi giao tranh trước một đấu trường đầy người. Câu đó khiến tôi hiểu rằng khán đài không chỉ là người xem. Nó là một phần của cơ thể người thi đấu.

Rồi đến những ngày tôi theo dõi một đội bóng nhỏ ở một giải đấu lớn, đội bóng mà không ai tin, và họ đi đến vòng bán kết bằng cách thắng những trận đấu mà họ chỉ có ba mươi phần trăm thời gian kiểm soát bóng. Tôi viết một bài dài hai nghìn năm trăm chữ, và tôi nhận ra mình đang lặp lại một cấu trúc: từ dưới lên, từ bị đánh giá thấp tới được công nhận. Cấu trúc đó hiệu quả và cấu trúc đó dễ trở thành một công thức.

Cuối cùng, cách đây không lâu, tôi phỏng vấn một vận động viên bơi lội mười chín tuổi đã về đích cuối cùng ở vòng loại của một kỳ Olympic. Cô ấy nói rằng cô ấy bơi để những người ở đất nước cô biết rằng họ không cô đơn trên đường đua. Tôi gác lại bài viết tôi đã lên kế hoạch và viết một bài khác.

Tôi kể những chuyện đó vì chúng giải thích tại sao tôi lại chú ý đến một tuyên bố của một huấn luyện viên bóng rổ ở Istanbul. Tôi bị hút về phía những đội bóng mới bước vào một căn phòng mà trong đó mọi người đều đã biết luật. Tôi quan tâm đến những người phải chứng minh mình xứng đáng có mặt, không phải những người đã chứng minh xong.

Nhưng kinh nghiệm đó cũng dạy tôi rằng sự đồng cảm của tôi không phải là một dữ kiện. Nó là một khuynh hướng. Và người viết thể thao cần phải biết mình đang có khuynh hướng gì khi ngồi xuống viết.

Điều gì sẽ diễn ra trong bốn tuần đầu tiên

Tôi thích đặt ra những mốc quan sát cụ thể trước khi mùa giải bắt đầu, để sau này tôi không thể giả vờ rằng mình đã thấy trước. Với Beşiktaş, đây là những gì tôi sẽ theo dõi.

Mốc thứ nhất là số lượng khán giả ở trận sân nhà đầu tiên. Không phải số lượng được công bố, mà là số lượng khán giả thực tế có mặt khi hiệp một bắt đầu. Một nhà thi đấu lớn với khán đài đầy trong hiệp một và trống dần trong hiệp bốn là một dấu hiệu xấu về văn hóa khán đài. Một nhà thi đấu lớn vẫn đầy trong hiệp bốn là một dấu hiệu tốt về cả văn hóa khán đài và chất lượng trận đấu.

Mốc thứ hai là hiệu suất phòng ngự trong ba phút cuối của hiệp bốn. Đây là nơi mà một đội bóng mới lên hạng thường mất trận. Nếu Beşiktaş giữ được những đội mạnh ở mức dưới hai mươi điểm trong ba phút cuối, đó là dấu hiệu của một cấu trúc phòng ngự đã được xây dựng.

Mốc thứ ba là số lượng cầu thủ được sử dụng trên mười phút mỗi trận. Một đội bóng có độ sâu tốt thường sử dụng chín đến mười người. Một đội bóng mỏng sẽ sử dụng bảy đến tám người, và sẽ sụp trong tháng Giêng.

Mốc thứ tư là cách huấn luyện viên nói chuyện sau trận thua đầu tiên trên sân nhà. Nếu giọng điệu vẫn là giọng điệu của một dự án dài hạn, đội bóng đang ổn định. Nếu giọng điệu chuyển sang đổ lỗi cho cá nhân, đội bóng đang có vấn đề nội bộ.

Mốc thứ năm là số lượng chuyến đi sân khách trong ba tuần đầu tiên và cách đội bóng xoay vòng trong những chuyến đi đó. Lịch thi đấu của một đội mới lên hạng thường khắc nghiệt hơn họ tưởng, và cách một đội bóng đối phó với chuyến đi thứ ba trong một tuần nói nhiều về mức độ chuẩn bị của họ.

Điều tôi sẽ lưu lại sau mùa giải này

Tôi không biết Beşiktaş sẽ kết thúc mùa giải ở đâu. Không ai biết, kể cả người đã viết ra câu nói mà tôi đang phân tích. Một đội bóng mới lên hạng có thể làm được những điều không ai dự đoán, và cũng có thể sụp nhanh đến mức mà vào tháng Mười hai, người ta đã quên rằng vào tháng Chín, người ta đã nói về bầu không khí châu Âu tốt nhất.

Nhưng có một thứ tôi biết chắc. Đêm đầu tiên mà một nhà thi đấu lớn ở Istanbul mở cửa cho một trận EuroLeague, khi tiếng hát bắt đầu từ một góc khán đài và lan ra, khi đội khách phải hét lên để gọi chiến thuật, khi một cầu thủ của Beşiktaş đứng ở vạch ném phạt và cảm nhận được hàng nghìn người phía sau lưng mình — đêm đó sẽ không phải là một trận bóng rổ bình thường.

Nó sẽ là một tuyên bố. Nó sẽ là một tuyên bố về việc một câu lạc bộ có một thành phố phía sau lưng mình có thể làm được gì ở một cấp độ mà nó chưa từng ở.

Và tôi sẽ ở đó, trước màn hình, với một cuốn sổ, ghi lại từng pha bóng. Vì tôi biết rằng những gì đẹp nhất trong thể thao không phải là những gì xảy ra ở phút thứ hai, mà là những gì xảy ra ở phút thứ ba mươi tám, khi mà mọi thứ đã trở nên khó khăn và khán đài có thể đã im lặng.

Nếu khán đài vẫn hát ở phút thứ ba mươi tám, Beşiktaş đã có một mùa giải thành công, bất kể bảng xếp hạng nói gì.

Nếu khán đài im lặng ở phút thứ ba mươi tám, thì cả một dự án — không phải chỉ một mùa giải — mới là thứ đang gặp nguy hiểm. Và lúc đó, câu hỏi không còn là liệu đội bóng có thắng được Real Madrid hay không. Câu hỏi là liệu một đội bóng có thể được xây dựng bằng tiếng vỗ tay hay phải được xây dựng bằng những thứ mà tiếng vỗ tay không bao giờ mua được.